برنامه ریزی، سازماندهی، بسیج منابع و امکانات، هدایت و کنترل پنج اصل اساسی مدیریت است. مدیران باید برای همه ی این اصول از مهارت کافی برخوردار باشند.

مفاهیم معماری سازمانی

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 
مفاهیم معماری سازمانی


مقدمه ‏
دنیای حرفه بطور مداوم در حال تغییر است. فناوری های جدید به ما ذخیره زمان و پول را وعده می ‏دهند. تلفیق مالکیت ها، تعادل قدرت را به سمت صنایع یکپارچه سوق می دهند.

وسوسه ‏حرفه های جدید ، انتظارات بالایی در کاربران و مشتریان ایجاد می کنند.و ‏رقابت جهانی یک تهدید ثابت و جدی برای بقای حرفه بوجود می آورد.‏
بدلیل هیجان ناشی از تغییرات حرفه، یک نیاز روز افزون در مردم بوجود آمده تا سازمانهایشان را در یک ‏وضعیت یکپارچه تر ببینید.این موضوع به صورت یک نیاز در آمده تا ببینیم در سازمانهایمان چه می ‏گذرد. رهبران حرفه می پرسند،چطور؟ چه وقت؟ کجا؟ چرا؟ چه کسی چکارمی کند؟ چه ابزارهایی نیاز ‏دارد تا کار را انجام دهد؟" پاسخ به این پرسشها اساس معماری سازمانی را تشکیل می دهد.‏

معماری سازمانی ‏
امروزه درباره ابزارها و فناوریهای مورد نیاز برای شناختن سازمان مدرن بیشتر سخن می گویند و می ‏نویسند. این ابزارها و فناوریها شامل موارد زیر است: مدلسازی فرآیند حرفه، فناوریهای شیء گرا، ‏مدیریت شناخت و انبارداری داده. اگر چه هیچ یک از این ابزارها و فناوریها ی مجزا سازمان را ‏بطور کلی بیان نمی کنند، اما هر کدام به عنوان بخش کوچکی در پازل معماری سزمانی مؤثر هستند. ‏در موارد پیچیده، این بخش ها در کنارهم هماهنگ نمی شوند. هر کدام ازاین ابزارها یا فناوریها، ‏نسبتاً، یک حوزه جداگانه از سازمان را بیان می کند، و به یک سؤال خاص در یک پرسپکتیو خاص ‏برای یک حوزه خاص پاسخ می دهد، بدون اینکه به معنای کلی توجهی کند. تجمیع فناوریهای نا ‏همگون در یک مدل توصیف کاربردی و مفید از سازمان، هدف معماری ‏سازمانی است


مفاهیم پایه معماری سازمانی
--------------------------------------------------------------------------------

‎ ‎تعریف‎ ‎معماري‎ :‎
‎ منظور از‎ "‎معماري‎" ‎تعيين ساختار كلي سيستم و ‏روش‌هايي است كه اين ساختار را قادر‎ ‎به تامين ‏ويژگي‌هاي كليدي‎ ‎سيستم مي‌نمايد.‏‎
اين ويژگي‌ها مربوط به يكي از موارد ‏وظيفه‌مندي،كارآيي، مسايل و محدوديت‌هاي‎ ‎اقتصادي، نوع ‏فناوري و يا مصالح مورد ‏استفاده، وضوح طرح، قابليت ‏استفاده‌ی مجدد،‎ ‎قابليت تغيير در سيستم‌هاي بزرگ ‏‏(پويايي)، قابليت درك و جنبه هاي هنري است.‏‎
بنابراين كلمه‌ی معماري علاوه بر وجوه‎ "‎ساختاري‎"‎، ‏دربردارنده‌ی وجوه‎ "‎رفتاري‎" ‎نيز‎ ‎هست.‏‎
معمار كيست؟
‎ معمار صرفا يك طراح سطح بالا نيست، بلكه طراحي است ‏كه در بخش‌هاي مختلف با سيستم‎ ‎درگير است و در مراحل ‏مختلف يك ‏پروژه، اجزا را به يكديگر پيوند مي‌دهد‎
معمار در اكثر موارد مي‌‌تواند ابداع كننده و مخترع ‏باشد. او تنها يك مدير پروژه‎ ‎يا متخصص فني نيست، ‏بلكه بيشترين نقش را در ‏برقراري ارتباط ايفا مي‌نمايد. ‏يك‎ ‎معمار متبحر طرح خود را با توجه به آينده و ‏تغييرات احتمالي تهيه و ارايه‎ ‎مي‌نمايد، هرچند كه ‏زندگي ‏يك معمار به طور معمول دنباله‌اي طولاني از تصميمات‎ ‎‏نيمه بهينه است كه عمدتا در فضايي تاريك و روشن اتخاذ ‏شده‌اند.‏

توصيف معماري اطلاعات:
مفهوم "معماري اطلاعات" قابل قياس با مفهوم "معماري ‏ساختمان" است. نقشه‌‌هاي ساختمان شامل برداشت‌‌هاي ‏اوليه‌‌اي در مورد الكتريسيته، لوله‌‌كشي، كابل‌‌كشي، ‏ورودي‌‌ها، خروجي‌‌ها، پله‌‌ها و آسانسورهاست. به علاوه، ‏نقشه‌‌ها ديدگاه‌‌هايي را در مورد طراحي كلي ساختمان ‏شامل ساخت از جمله تعداد طبقات، ديوارهاي دروني و ‏بيروني و كيفيت پشت بام ارايه مي‌‌نمايد. همچنين نقشه‌‌هاي ‏ديگري كه در سطح پايين‌‌تر نشان دهنده‌‌ی چيدمان تجهيزات ‏به كار رفته و ساخت مواد موردنياز است، اين معماري ‏را تكميل مي‌‌كند.‏
ارايه‌‌ی يك معماري خوب از ساختمان به همراه طرحي است ‏كه با در نظر گرفتن وضعيت آينده باشد. به گونه‌‌اي كه ‏تغييرات بتواند به خوبي در آن انجام گيرد، اما در عين ‏حال ساختاري پايدار را فراهم آورد، به شكلي كه ‏جزييات درگيرشده بدون ايجاد خرابي در ساختمان و يا ‏آغاز دوباره‌‌ی آن قابل اصلاح باشند. ‏
معماري اطلاعات نيز از اصول مشابه در معماري ‏ساختمان استفاده مي‌‌كند تا بنيان درستي را براي ‏تصميم‌‌گيري درباره‌‌ی سبك كلي موردنظر، نحوه‌‌ی كاربرد ‏محاسبات و فناوري در هدايت عمليات، اعم از تجاري يا ‏دولتي فراهم سازد. زيرمعماري‌‌هاي توليدشده در هنگام ‏ايجاد طرح معماري اطلاعات دقيقا شبيه به همان نقشه‌‌هاي ‏معماري ساختمان هستند. آنها نشان دهنده‌‌ی راه‌‌هايي ‏هستند كه اطلاعات و فناوري به منظور تمركز سيستم‌ها و ‏قابليت‌‌هاي آنها بر حمايت از نيازهاي مشتريان درحال ‏حاضر و آينده با يك شيوه‌‌ی كارآمد و موثر مي‌‌توانند ‏مورد استفاده قرار گيرند.‏
اگرچه بايد توجه داشت كه يك معماري اطلاعات، تنها ‏يك مجموعه از مستندات نيست. زيرا كه مقاصد، اهداف و ‏ماموريت‌‌ها دايما در حال تغيير هستند. درنتيجه، ‏هنگامي كه معماري اطلاعات تهيه شود، يا حتي زماني كه ‏بخشي از‎ ‎آن‎ ‎تكميل شد، هر مولفه اي ممكن است درصورت ‏نياز تغيير نمايد. در اين تلاش، مهم فعاليت مستندسازي ‏و به روز نگهداري تغييرات از يك طرح معماري اطلاعات، ‏يك خواست ويژه و گام موثر در حفظ دستاوردهاي‎ ‎آن‎ ‎تلقي ‏مي‌‌گردد.‏

به نقل از :مقاله فراروش معماری اطلاعات

تعریف معماری سازمانی‎ :‎
معماری سازمانی ‏EA)‎‏) یک بیان کامل از سازمان‎ ‎است: یک برنامه کلان که تحت عنوان‎ " ‎نیروی ‏مشارکت‎" ‎بین جنبه های برنامه ‏ریزی حرفه‎ ‎مانند اهداف، دیدها، راهبردها و اصول حاکمیت؛ جنبه ‏های عملکردهای حرفه مانند ترم‎ ‎های حرفه، ساختارهای ‏سازمان، وظایف، فعالیتها و اطلاعات؛ جنبه ‏های اتوماسیون مانند‎ ‎سیستم های اطلاعاتی و پایگاههای داده؛ و فعال کردن زیر ساخت ‏فناوری فعال ‏حرفه‎ ‎مانند کامپیوترها، سیستم های عملیاتی و شبکه ها، عمل می کند.‏‎
در یک سازمان مدرن وسیع، وجود چارچوب معماری سازمانی که با دقت تعریف شده، ضروری‎ ‎‏است تا بتوانیم دید کلی از‎ " ‎سازمان کامل‎ " ‎را با تمام ابعاد و پیچیدگی هایش بدست‎ ‎آوریم.‏‎
امروزه تعاریف متعددی از معماری سازمانی موجود است. تعریف معماری سازمانی که تو سط‎ " ‎‏Open Group‏‎" ‎ارائه شده از ‏این قرار است‎:‎
‎ " ‎معماری‎ ‎سازمانی عبارت است از شناخت تمام‎ ‎عناصری است که‎ ‎‏سازمان‎ ‎را تشکیل می‎ ‎دهند و بیانگر نحوه ارتباط عناصر ‏مذکور با یکدیگر می باشد‎." ‎‏

تعریف عناصر‎ :‎
منظور از عناصر همه اجزایی است که حوزه، مردم،‎ ‎فرآیندها، حرفه و فناوری را ‏در بر می گیرند. در این حالت مثالهایی از ‏عناصر از این‎ ‎قرارند: راهبردها، پیشرانه های حرفه، ‏اصول، ذینفع ها، واحدها، مکان ها، بودجه ها،‎ ‎حوزه ها، توابع، وظایف، ‏فعالیتها، خدمات، اطلاعات، ‏ارتباطات، برنامه های کاربردی،‎ ‎سیستم ها، زیر ساختها و غیره.....‏

تعریف سازمان‎ :‎
‏ به‏‎ ‎هر گونه اجتماعی از ساختار ها که‎ ‎مجموعه مشترکی از اهداف / اصول داشته باشند می توان سازمان اطلاق نمود. در این‎ ‎حالت، یک سازمان می تواند یک شرکت کامل و یا بخشی از شرکت باشد، سازمان دولتی،‎ ‎اداره منفرد، یا یک شبکه از سازمانها با ‏فواصل جغرافیایی باشد که ‏توسط اهداف‎ ‎مشترکی به هم پیوند خورده اند. ‏
معماری سازمانی، ‏‎‏ مکانیزمی را برای‏‎ ‎ارتباطات بین عناصر ضروری و عملکرد‎ ‎‏سازمان ایجاد می کند. در‎ ‎نتیجه اطلاعات ‏متمرکز، قابل اطمینان و هماهنگ‎ ‎درباره محیط سازمان ‏بدست می آید. اطلاعات جامع و با کیفیتی که برنامه معماری‎ ‎سازمانی ‏فراهم می کند، پاسخ به تغییرات و در نتیجه تصمیم گیری را برای سازمان تسهیل‏‎ ‎می نماید و در نهایت، به دلیل این‏که معماری ‏سازمانی به‎‏ سازمانها امکان نسخه‏‎ ‎برداری دقیق از اطلاعات و دقت در صحت اطلاعات را میدهد، مدیران قادرند نرح بازگشت اطلاعات‎ ‎سازمانی را بهبود بخشیده و منبع مطمئنی برای نگهداری‎ ‎اطلاعات ایجاد نمایند‎. ‎تمرکز بروی ‏EA‏ ، تمرکز ارزش افزوده بروی ‏‏حرفه در ترم های ‏ROI‏ ( بازگشت به‎ ‎اطلاعات ) و همزمان با آن وبه صورت موازی بروی ‏فناوری برای کاهش پیچیدگی و هزینه‎ ‎ها ست.‏‎ ‎ ‎

چارچوب:‏
از دیدگاه معماری چارچوب ابزاری برای اندیشیدن سازماندهی شده می باشد. این ابزار برای معماری سازمانی ‏عبارت است از یک ساختار منطقی برای دسته بندی و ساماندهی مدل های توصیفی که برای مدیریت سازمان و ‏به همان میزان برای توسعه سیستم های سازمانی دارای اهمیت هستند.‏
به نقل از : Inmon, W., J. A. Zachman, J. G. Geiger. Data stores, data warehousing
and the Zachman framework, Managing enterprise knowledge. McGraw-Hill.
1997.

سازمان گسترده:‏
عبارتست از سازماني كه داراي محدوده كاري متنوع و توزيع شده باشد و تحقق رسالت از پيش تعريف شده اي را ‏دنبال نمايد. در اين صورت سازمان گسترده شامل منابع متعدد نظير نيروي انساني، سازمان هاي مرتبط و فناوري ‏است كه مي بايد عملكرد آنها را هماهنگ كند و اطلاعات مشترك جهت تحقق رسالت هاي مشترك نشر دهد.

معماري سامانه‌ها :‏
هم‌بندي مؤلفه‌هاي سامانه‌اي (درون و برون سامانه‏اي) .
به نقل از : مقاله برنامه ريزي و مديريت راهبردي ‏فناوري اطلاعات با استفاده از ‏ فناوري معماري اطلاعات ‏‏

معماري فناوري اطلاعات:‏
يک چارچوب يک‌پارچه براي ارتقا يا نگه‌داري فناوري موجود و کسب فناوري‏هاي اطلاعاتي جديد براي نيل به ‏اهداف راه‌بردي سازمان و مديريت منابع آن (قانون کلينگر-کوهن)‏
به نقل از: Office of Managmenet and Budget. Clinger-Cohen Act. USA. 1996.

معماري مبنا:‏
‏ مجموعه اي از محصولات است كه وضع موجود فناوري اطلاعات در سازمان گسترده را توصيف مي كند ، ‏همچنين فرايند هاي كارهاي جاري و بستر فني سازمان را ثبت مي نمايد. از اينرو به معماري مبنا "آنچنان كه ‏هست" نيز مي گويند.

معماري مرجع:‏
هر موضوعي براي خود مدل مرجع دارد. معماري مرجع مبتني بر مدل مرجع است. اگر مدل مرجع را به ‏مولفه‌هاي نرم‌افزاري نگاشت نماييم بگونه‌اي كه گردش اطلاعات بين اين مولفه‌ها را بتوان نشان داد معماري ‏مرجع بوجود آورده‌ايم. طبيعتاً اين مولفه‌هاي نرم‌افزاري عامل پياده‌سازي وظيفه‌مندي تعريف شده در مدل مرجع ‏مي‌باشند. به بيان ديگر در مدل مرجع مولفه‌هاي مورد نياز و تعريف آنها مشخص گرديده است. همچنين وظيفه ‏اين مولفه‌ها و ارتباط آنها تعيين گرديده است. در صورتيكه بتوان يك نگاشت نرم‌افزاري ميان اين مولفه‌ها و ‏مولفه‌هاي نرم‌افزاري برقرار نمود يا به عبارت ديگر براي اين مولفه‌ها نرم‌افزار طراحي كرد و ارتباط ميان اين ‏مولفه‌ها و مولفه‌هاي نرم‌افزاري را تعيين نمود آنگاه به يك معماري مرجع دست خواهيم يافت.‏
بنابراين نقش مدل مرجع تقسيم وظيفه‌مندي‌ها و شناسائي مولفه‌هايي با وظايف مشخص مي‌باشد، در حالي كه ‏نقش معماري مرجع انطباق اين مولفه‌ها با بخش‌هاي نرم‌افزاري و برقراري نگاشتي مابين آنها است. اين نگاشت ‏الزاماً يك به يك نيست. بنابراين مي‌توان گفت معماري مرجع ابزاري است كه در اختيار فراهم‌كنندگان راهكار ‏مي‌تواند قرار داشته باشد تا بتوانند با كمك و بكارگيري آن براي هر صورت مسئله مشابه‌اي در حوزه معماري ‏مرجع راهكاري مناسب با آن ارائه نمايند.‏

معماري مطلوب :‏
مجموعه اي از محصولات است كه وضع نهايي فناوري اطلاعات در سازمان گسترده را ترسيم مي كند. از اينرو به ‏معماري مطلوب " آنچنان كه بايد باشد" نيز مي گويند.‏
به نقل از: کتاب برنامه ریزی استراتژیک فناوری اطلاعات و ارتباطات نوشته دکتر علیرضا علی احمدی، مهدی ابراهیمی و حجت سایمانی ملکان

لايه هاي معماري اطلاعات :
زيرمعماري ‏
زيرمعماري ها، نقشه هاي مجزايي هستند كه ‏اجزاي مختلف يك معماري را نشان مي دهند. درواقع ‏با ارائه ساختارهاي گوناگون از يك پديده سعي در ‏شناخت بهتر آن داريم، همانند نقشه هاي اوزاليدي ‏ساختمان كه هر يك وظيفه خاصي را ايفا مي نمايندو ‏منظر خاصي از يك ساختمان را نشان مي دهند. اين ‏ساختارهاي مجزا عبارتند از‎: ‎
زيرمعماري 1- كار و حرفه‏‎: ‎
سازمان‎ ‎ها، مشتريان، سازوكارهاي ‏عملياتي، فرآيندها، استانداردها، ‏خط مشي ها ‏
زيرمعماري 2- اطلاعات‏‎: ‎
جريان اطلاعات، داخلي، خارجي، ‏مقوله ها، شكل ونمايش
زيرمعماري 3- برنامه‌‌هاي كاربردي‎: ‎
پردازش داده هاي ماشيني، سيستم‌ها و ‏فرآيندهاي دستي و ساختار داده هاي ‏منطقي
زيرمعماري 4- داده ها‎: ‎
طراحي پايگاه داده فيزيكي، ساختار ‏پايگاه داده و فايل فرهنگ داده
زيرمعماري 5- فنّاوري‏‎: ‎
‏ كامپيوترها، شبكه‌هاي ارتباطي، ‏تجهيزات و امنيت زيرساخت ها


به نقل از http://www.enterprise-architecture.info

این مطلب تا چه اندازه برای شما مفید بود؟

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 میانگین امتیاز 0.00 (0 رای)

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید